Yine YARSAV-Danitay paslamasi
Danitay, YARSAV'in talebi dogrultusunda tartimali bir karara daha imza atti. Adalet Bakanligi mfettilerinin hkim ve savcilarla ilgili dinleme ve teknik takip talep etme yetkisini dzenleyen ynetmeligin yrtmesini durdurdu.

Yaniltici haberlerin nne gemek iin ncelikle unu hatirlatmak lazim, dinleyen de karar veren de mfettiler degil. Mfettilerin talebi zerine sadece yetkili mahkemeler bu karari verebiliyor. Kendi yetkili hkiminin verdigi karara gvenmeyen bir yksek yargi sistemine sahibiz. Yargitay ve Danitay, hkim karariyla yapilan ilemleri illegal vukuatlardan bile aagida grme egiliminde. Dinleme konusunda geldigimiz nokta maalesef budur.

Altini izmek istedigim diger nemli husus bakanlik mfettilerinin konumu. yle bir hava estiriliyor ki, mfettilerin AK Parti ile tekilatlarindan seildigini saniyorsunuz. Kanun yle diyor: "Adalet mfettiligine, hkimlik ve savcilik mesleginde fiilen en az sekiz yil grev yapmi ve stn baarisi ile adalet mfettiligi hizmetinde yararli olacagi anlailmi bulunanlar arasindan muvafakatleri alinarak atanir." Demek ki neymi, mfettiler aslinda belli kidemi olan hkim ve savcilarmi.

Gelelim mfettilerin sistem iindeki yerine. 1982 Anayasasi, adliyenin denetim mekanizmasini tamamen mfettiler zerine kurmu. Bu begenilmeyebilir, eletirilebilir. Ancak Anayasa'nin 144. maddesi ve ilgili 2802 sayili Hkimler Savcilar Kanunu bunu emrediyor. Yani degiene kadar uygulamak zorundasiniz. 144. madde unlari ihtiva ediyor: "Hkim ve savcilarin grevlerinden dolayi veya grevleri sirasinda su ileyip ilemediklerini, hal ve eylemlerinin sifat ve grevleri icaplarina uyup uymadigini aratirma ve gerektiginde haklarinda inceleme ve soruturma, Adalet Bakanligi'nin izni ile adalet mfettileri tarafindan yapilir. Adalet Bakani soruturma ve inceleme ilemlerini, hakkinda soruturma ve inceleme yapilacak olandan daha kidemli hkim veya savci eliyle de yaptirabilir." Kanun da, muhakkik kullanimini yani soruturulandan daha kidemli hkim ve savci istihdamini anlatirken 'mfettilerin 101. maddedeki yetkilerine haizdirler' eklinde atif yaparak aslolanin mfettilik oldugunu gzmze sokuyor. 101. madde ise arama, istinabe ve yeminle dinleme gibi btn aralari kullanabilecegini hkme bagliyor. Zaten soruturma yapar ifadesi iine CMK'daki btn soruturma aralari otomatikman girer.

Daire, Adalet Bakanligi'nin bu konuda ynetmelikle dzenleme yapma yetkisi bulunmadigini, kanun ikarmak gerektigini ileri sryor. Iletiimin takibi Ceza Muhakemesi Kanunu'nun konusu. 135. maddede hangi durumlar ve hangi sularla ilgili bu kararin alinabilecegi siralaniyor. Kanun nnde eitlik prensibi geregi kimlere uygulanacagi gibi bir durum dogal olarak yok. Yani herkese uygulanabilir. Hkim ve savcilarin soruturma ve kovuturmalari konumlari geregi bir prosedre baglanmi. Bakanliktan izin alinmasi, bakanlik mfettilerinin eliyle yapilmasi onlar lehine yapilmi zorlatirmalar. tesindeki talepler gnahsiz sinif tezini kabullenmemize yol aar. Onun yzyillar ncesinde kaldigini saniyoruz. Emniyet genel mdr yardimcilarinin tutuklandigi, Genelkurmay'in en hassas biriminde yargilarin arama yaptigi bir dnemde, sz konusu imtiyaz talebini izah etmek mmkn degil.

Mevzuat hiyerarisindeki uyumu da belirginletirmek lazim. Kanunun anayasaya uygunlugu bire bir ayni kelimelerle yer almasi demek degil. O zaman kanunlar adedince maddesi olan yz binlerce sayfalik anayasa gerekirdi. Tzk ve ynetmeliklerin de kanunlarda aynen zikredilmesini beklemek de ayni kapiya ikar. O zaman adi anayasa olan ama btn ihtiyalari gideren milyonlarca sayfalik bir metin oluturmaktan baka aremiz kalmaz. Anayasa, Hkimler Savcilar Kanunu ve Ceza Muhakemeleri Kanunu ortadayken, Danitay'in yrtmeyi durdurma karari ok anlamli grnmyor.